Pazartesi, 28 Tem 2014
You are here: Anasayfa Mali Danışmanlık Maliyet Muhasebesi Ünite 3: İşçilik Maliyetleri
Kaynak Planlamasındaki En önemli Adım Nedir?
 
Ünite 3: İşçilik Maliyetleri
Kullanıcı Değerlendirmesi: / 5
ZayıfEn iyi 
Kenan Berkdemir tarafından yazıldı.   

MALİYET MUHASEBESİ

Ünite 3: İşçilik Maliyetleri

Ara: 3-4 Final: 1-2

 

İşçilik Maliyetlerinin Sınıflandırılması

Direkt İşçilik Maliyeti : Üretimde ana üretim yerlerinde çalışan işçilerin maiyetleridir.

Endirekt İşçilik Maliyeti : Ana üretim yerlerine yardımcı olan, onlar için mal veya hizmet üreten yardımcı işyerlerindeki işçilik ücretleridir.

İŞÇİLİK MİKTARININ KULLANILMASINDA KULLANILAN BELGELER

İşçilik maliyetlerinin tahakkuk edip mamul maliyetlerine dağıtılması amacıyla kart ve fişler kullanılır.

İş Yerinde Geçirilen Toplam Zamanı Gösteren Belgeler

Çok işçi çalıştıran işletmelerde işyerinde geçirilen zamanı göstermek için otomatik saatler kullanılır. Otomatik saatlerin yanında aylık veya haftalık dönemlerle hazırlanan işçi saat kartları (zaman kartı) bulunur. İşçiler işe giriş çıkışlarda kartlarıyla otomatik saate veri girişi yaparak sistem kullanılır. Az işçi çalıştırılan yerlerde puantaj usulü (devam çizelgesi) kullanılır. Ücret bordroları hazırlanırken işçi saat kartları kullanılır.

Toplam Zamanın Hangi İşler Üzerinde Ne Kadar Sürelerle Geçirildiğini Gösteren Belgeler

İşçi çalışma kartı, her işçinin çalışma süresini hangi gider merkezinde, hangi işlerle geçirdiğini ve boşa geçen zaman ya da fazla mesaileri gösteren karttır.

ÜCRET SİSTEMLERİ

Zaman Temeline Göre Ücret sistemi: işçinin işbaşında geçirdiği süre temel alınarak ücret belirlenir. Çalıştığı sürece işçilere sabit ücreti garanti eder, kolay uygulanır ve çalışanlar açısından zaman baskısı yaratmaz. Ancak çalışanları teşvik edici bir sistem değildir, kontrol gerektirir ve birim işçilik maliyeti verim düştüğünde artar, verim yükseldiğinde azalır.

Akord Sistemine Göre Ücret sistemi (Parçabaşı Ücret Sistemi): Fiilen yapılan üretim miktarına bağlı olarak ücretler hesaplanır. Yapılan işle ücret arasında doğrudan bir ilişki vardır, verimi arttırır ve kontrole fazla gerek kalmaz. Buna karşılık işçileri yıpratır, kalite düşer, iş kazaları artar, işçiler arası rekabet çoğalır, arıza durumlarında üretim miktarı ve ücret düzeyi düşer.

  1. Para Akordu: Asgari ücretler ve normal olarak bir saatte üretilebilecek ürün miktarı dikkate alınarak hesaplanan ortalama saat ücretine birim başına akort değeri denir. Hak edilen ücret üretim miktarı ile birim başına akort değeri çarpılarak hesaplanır.
  2. Zaman Akordu: Bir birim için dakika olarak belirlenen akort zamanı üretim miktarı ve akort faktörü ile çarpılarak bulunur.

Akort Faktörü = (normal işçi ücretleri + (normal saat ücreti* akort zammı oranı)) / 60 Dakika

Günlük Kazanç = akort zamanı * üretim miktarı * akort faktörü

  1. Grup Akordu: Üretimin grup olarak yapılması zorunlu ise uygulanan bir yöntemdir.

Primli Ücret Sistemleri: Normal üretim düzeyini aşan durumlarda aşan kısım için işçilere normal ücretlerinden ayrı olarak fazladan ücret ödenmesi yöntemidir.

İŞÇİLİK GİDERLERİYLE İLGİLİ ÖZEL KONULAR


Boşa Geçen Zaman Karşılığı Ücretler:

Kapasitenin altında üretim,

İş tanımı ve talimatındaki eksikler

Üretim araçlarının bozulması

Malzeme yada yarı mamullerin üretime sevkinde aksaklıklar

Enerji sıkıntısından kaynaklanan aksamlar


Boş işçilik karşılığı ödenen ücret, işletmenin önleyebileceği bir sebepten kaynaklanmışsa bu tutarlar genel üretim maliyetine aktarılır. Boş işçilik ücreti önlenemeyen bir nedenden kaynaklanıyorsa (doğal afet, grev, enerji vb.) bu tutar dönem zararıdır.

Fazla Çalışma Karşılığı Ek Ödemeler: Normal çalışma süreleri dışında yapılan çalışma için hak edilen tutardır. Fazla çalışma ücreti normal ücretin en az % 50 fazlasıdır.

Fazla çalışma belli bir ürünün / siparişin yetiştirilmesi için yapılmış ve bu maliyet artışı müşteri tarafından kabul edilmişse fazla tutar direkt işçilik kabul edilir. Fazla çalışma kapasite eksikliğinin giderilmesi amacıyla yapılmışsa, fazla tutar endirekt işçilik sayılıp genel üretim maliyetine dahil edilir.

  1. Yıllık Ücretli İzin ve İkramiyeler: Bunlar genel üretim maliyetidir. Yıl içinde ödenecek yıllık izin ve ikramiyeler önceden tahmini olarak belirlenir, bu tutar 12 aya bölünerek her aya eşit olarak dağıtılır.
  2. İşçi Kıdem Tazminatı Ödemeleri: İş Kanununda belirtilen durumlarda iş akdi sona eren işçiye, kanuni mirasçılarına işverence ödenmesi gereken paradır. Mamul maliyetlerinin sağlıklı ve doğru hesaplanabilmesi için kıdem tazminatlarının aylar itibariyle üretim maliyetleriyle ilişkilendirilerek maliyet dağıtımlarının yapılması gerekir.

 

Ünite 3: SORULAR

 

1. TDHP’nda direkt işçilik maliyetleri hangi hesapta izlenir?

a. 710 b. 720 c. 730 d. 740 e. 770

2. Ürün veya hizmet üretiminde doğrudan yüklenebilen işçiliklere ne ad verilir?

a. Direk İşçilik b. Endirekt işçilik c. Yardımcı işçilik

d. Dolaylı işçilik e. Tahmini işçilik

3. Direkt işçilik niteliğinde iş yapan işçilere ödenen hangi tutar endirekt işçilik sayılmaz?

a. Bayram tatili ücreti b. Çocuk zamları c. İkramiyeler

d. Yıllık izin ücreti e. Normal çalışma ücreti

4. İşbaşında geçirilen zaman esasına göre ödenen ücret sistemi hangisidir?

a. Primli ücret b. Akort ücret c. Karma ücret

d. Zaman Akort ücret e. Zaman temeline göre ücret

5. Bir üretim işletmesinde, personel için ayrılan aylık kıdem tazminatının muhasebe kaydı nasıldır?

a. 730 Genel Üretim Gideri / 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı

b. 720 Direkt İşçilik Giderleri / 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı

c. 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı / 720 Direkt İşçilik Giderleri

d. 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı / 100 Kasa

e. 720 Direkt İşçilik Giderleri / 730 Genel Üretim Giderleri

6. Yıllık ikramiye giderleri karşılığı 640 TL, ödenen ikramiye 600 TL olan bir işletmede son ikramiye olarak 49 TL ödenmesi durumunda genel üretim giderleri kaç TL olacaktır?

a. 640 b. 600 c. 40 d. 9 e. 649

7. Saati 2,5 TL’ye çalışan bir işçi % 50 fazla mesai ödenmesi durumunda 14 saatlik günlük çalışma karşılığında alacağı ücret ne kadardır?

a. 20 b. 22,5 c. 42,5 d. 52,5 e. 62,5

8. Fazla çalışma primi için aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

a. 40 b. 50 c. 75 d. 100 e. 250

9. İşçilerin her birinin iş yerinde geçirdiği zamanı gösteren karta ne denir?

a. İşçi zaman kartı b. İşçi saat çalışma kartı c. İşçi çalışma kartı

d. İşçi karnesi e. İşçi çalışma kartı özeti

10. Yemekhanede çalışan bir işçinin kıdem tazminatı hangi hesapta izlenir?

a. 710 b. 720 c. 730 d. 760 e. 770

11. Ücretlerde sırasıyla ssk işçi payı, işsizlik fonu işçi kesintisi, işsizlik fonu işveren payı, gelir vergisi kesintisi ve damga vergisi kesintisi oranları yüzde kaçtır?

a. 15 – 3 – 2 – 15 – 6 b. 14 – 3 – 2 – 15 – 0,6 c. 18 – 3 – 2 – 15 – 0,6

d. 14 – 3 – 2 – 15 – 6 e. 20 – 3 – 2 – 15 – 0,6

 

CEVAPLAR

1. B 2. A 3. D 4. E 5. A 6. D 7. C 8. A 9. A 10. D 11. B